Technologie

Spusty kondensatu w instalacji sprężonego powietrza: rodzaje i dobór do miejsca montażu

Automatyczny spust kondensatu zamontowany na rurociągu instalacji sprężonego powietrza.

Gdzie powstaje kondensat i dlaczego trzeba go usuwać

Każda instalacja sprężonego powietrza wytwarza kondensat, czyli wodę wykroploną z zassanego powietrza, często z domieszką oleju i zanieczyszczeń. O tym, czy ta woda opuści instalację na czas i bez zbędnej utraty powietrza, decyduje mały element montowany w kilku miejscach układu: spust kondensatu.

Powietrze zasysane przez sprężarkę zawiera parę wodną, a jej ilość zależy od temperatury i wilgotności otoczenia. Po sprężeniu i schłodzeniu część tej pary skrapla się, a woda zbiera się w najniższych punktach urządzeń i rurociągów. W sprężarkach smarowanych olejem kondensat jest mieszaniną wody i oleju, w bezolejowych może mieć odczyn kwaśny lub obojętny. W każdym przypadku musi zostać usunięty, bo woda pozostawiona w instalacji przyspiesza korozję rurociągów, przedostaje się do narzędzi i może trafić do wyrobu.

W których miejscach montuje się spusty

Spust kondensatu umieszcza się wszędzie tam, gdzie woda oddziela się od powietrza i gromadzi. W typowym układzie są to:

  • dolna część separatora cyklonowego za sprężarką,
  • obudowy filtrów koalescencyjnych,
  • zbiorniki sprężonego powietrza,
  • osuszacze chłodnicze, w których woda wykrapla się po schłodzeniu powietrza,
  • najniższe punkty rurociągów, w których instalacja tworzy syfon.

Te miejsca różnią się ilością napływającej wody. W separatorze za sprężarką kondensatu jest dużo i napływa on stale. Pod filtrem w dalszej części instalacji wody jest mniej. Z tego powodu w jednym układzie stosuje się często różne typy spustów.

Rodzaje spustów i zasada działania

Na rynku występują trzy grupy rozwiązań. Różnią się tym, co otwiera zawór i jak spust reaguje na zmienną ilość wody.

Rodzaj Co otwiera zawór Na co zwrócić uwagę
Manualny operator skuteczność zależy od regularności obchodów
Pływakowy pływak unoszony przez poziom wody zanieczyszczenia w kondensacie mogą blokować mechanizm
Elektroniczny czasowy zegar otwierający zawór w ustalonych odstępach otwiera się także wtedy, gdy wody nie ma
Elektroniczny pojemnościowy czujnik poziomu kondensatu otwiera się tylko przy zebranej wodzie

Spust czasowy jest prosty, ale ma wadę wynikającą z zasady działania. Zawór otwiera się według nastawy, niezależnie od tego, ile wody zebrało się w zbiorniczku. Gdy wody jest mało, przez otwarty zawór uchodzi sprężone powietrze, za którego wytworzenie zakład zapłacił. Gdy wody jest więcej, niż przewidziano, spust może jej nie usunąć w całości.

Spust pojemnościowy mierzy poziom kondensatu i otwiera zawór tylko na czas jego odprowadzenia. Dzięki temu pracuje bez strat sprężonego powietrza. Modele tego typu mają zwykle wskaźnik poprawnego działania, a część z nich może pracować na zewnątrz, także przy ujemnych temperaturach.

Jak dobrać spust do miejsca w instalacji

Przy doborze bierze się pod uwagę ilość kondensatu w danym miejscu, jego skład i warunki otoczenia. Kilka praktycznych zasad:

  • w miejscach o dużej ilości wody, czyli za sprężarką i pod separatorem cyklonowym, spust powinien mieć wystarczającą przepustowość i odporność na zanieczyszczenia,
  • przy kondensacie z dużą ilością oleju i szlamu lepiej sprawdzają się konstrukcje, w których zanieczyszczenia nie blokują mechanizmu,
  • przy urządzeniach stojących na zewnątrz lub w nieogrzewanym pomieszczeniu trzeba wybrać spust przystosowany do pracy w niskich temperaturach,
  • w miejscach rzadko odwiedzanych przez obsługę spust powinien sygnalizować awarię, żeby jego zatrzymanie nie pozostało niezauważone.

Dobór spustów warto przeprowadzić razem z przeglądem całego układu uzdatniania. Producenci urządzeń oferują automatyczne spusty kondensatu w wersjach pływakowych oraz elektronicznych sterowanych czasowo i pojemnościowo, co pozwala dopasować typ spustu do każdego punktu instalacji.

Co dzieje się z kondensatem po spuszczeniu

Spust tylko wyprowadza wodę z instalacji. Kondensat ze sprężarek olejowych zawiera olej, dlatego przed odprowadzeniem do kanalizacji trzeba go oczyścić w separatorze olej i woda. Przewody od spustów prowadzi się więc do wspólnego kolektora, a z niego do separatora.

Prawidłowe gospodarowanie kondensatem obejmuje cały ten ciąg: spusty, przewody zbiorcze, separator i miejsce odprowadzenia oczyszczonej wody. Dostawcy, którzy projektują kompresory przemysłowe razem z układem uzdatniania, uwzględniają ten ciąg już na etapie projektu sprężarkowni.

Najczęstsze pytania

Jak sprawdzić, czy spust kondensatu działa?

Przy spustach elektronicznych pomocny jest wskaźnik pracy i przycisk testowy, który wymusza otwarcie zaworu. Przy spustach pływakowych sprawdza się, czy przy otwarciu wypływa woda, a nie samo powietrze, i czy w zbiorniczku nie gromadzi się szlam.

Czy można zastąpić spust automatyczny ręcznym zaworem?

Technicznie tak, ale skuteczność zależy wtedy od tego, czy ktoś regularnie go otwiera. W miejscach, gdzie kondensat napływa stale, ręczny zawór łatwo pominąć podczas obchodu.

Dlaczego spod spustu czasowego słychać syk powietrza?

Zawór otwiera się według nastawy zegara, także gdy w zbiorniczku nie ma wody. Wtedy przez spust uchodzi sprężone powietrze. Częstym rozwiązaniem jest korekta nastaw albo wymiana na spust z czujnikiem poziomu.

Podobne artykuły
Technologie

Odwodnienie rurociągu sprężonego powietrza: spadki, syfony i odejścia od góry

Technologie

Hałas i drgania w maszynach: co mówią o stanie technicznym urządzenia

Technologie

Fotokomórki i kurtyny świetlne w drzwiach automatycznych: działanie i diagnostyka

Technologie

Drzwi dźwigowe: dlaczego to one najczęściej zatrzymują windę